English French German Spain Italian Dutch Russian Portuguese Japanese Korean Arabic Chinese Simplified

...Άλλες δυο ρίζες μας έμειναν να μαζέψουμε, αλλά ο καιρός μας τα χάλασε....Αυτή η βροχή...Και να σκεφτείς ότι είχα χρόνια να πάω να τις μαζέψω.Είχα τσαντιστεί,απογοητευτεί με κάποια θέματα που αφορούν τη θέση που βρίσκεται το χωράφι, τέλος πάντων για δικούς μου λόγους, δικαιολογημένα ή όχι δεν πήγαινα να τις μαζέψω.Φέτος, αν δεν ήταν ο γιος μου να με παροτρύνει λέγοντας την "μαγική φράση": Θα πάμε να μαζέψουμε το λαδάκι μας( οικονομική κρίση βλέπεις!! ξέρεις πόσο το αγοράζαμε το λάδι;;;) και αν δεν ήταν γεμάτες οι ελιές δεν θα πήγαινα.Να' ναι καλά το παλικάρι μου!!! Ευλογημένη ώρα!! Παρ'ολη την κούραση που τραβήξαμε εγώ ξανάνιωσα!! έγινα πάλι παιδάκι και έβλεπα τη γιαγιά στη λιχνίστρα να καθαρίζει τις ελιές και γω να μαζεύω από κάτω το χαμολόι και να περιμένω την ώρα του κολατσιού!!! αβγουλάκι βραστό,ψωμί, τυρί και ντομάτα!!! Τι παράξενο ε; Για χρόνια δεν ήθελα να πάω και τώρα παρακαλάω να σταματήσει μόνο για μια μέρα η βροχή για να μαζέψω και τις υπόλοιπες γιατί τις λυπάμαι!!! 







Ελιά, ένα δώρο της φύσης, μια λέξη-κλειδί για την κατανόηση της εξέλιξης πολλών περιοχών αλλά και μια πρόκληση για να ταξιδέψεις ακολουθώντας τους δρόμους και την πλούσια ιστορία της γύρω από τη Μεσόγειο, τη Μεσόγειο της Ελιάς.
Για τους Έλληνες και τους άλλους μεσογειακούς λαούς, αν θα έπρεπε να κατονομάσουμε ένα χαρακτηριστικό της οικείας σ' αυτούς φύσης, ένα καρποφόρο δένδρο που επέδρασε όχι μόνο στην κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα, αλλά και στο πεδίο της λατρευτικής τους πρακτικής, των δοξασιών και των εθίμων, την πρώτη θέση κατέχει αναμφισβήτητα, η ελιά. Πολύτιμο κι αγαπημένο δέντρο συνδεδεμένο με την αναγέννηση και το φως, εξακολουθεί μέχρι σήμερα να θεωρείται θεϊκό δώρο, σύμβολο ειρήνης, προστασίας και γονιμότητας.

Η ελιά ως αυτοφυές δέντρο - αγριελιά - πρωτοεμφανίστηκε στην ανατολική Μεσόγειο εκεί δηλαδή όπου αναπτύχθηκαν μερικοί από τους αρχαιότερους πολιτισμούς.
Πρόσφατες αρχαιολογικές έρευνες στις Κυκλάδες, την καρδιά του Αιγαίου, έφεραν στο φως απολιθωμένα φύλλα ελιάς, τα οποία σύμφωνα με τις σύγχρονες μεθόδους χρονολόγησης φαίνεται να είναι ηλικίας 50-60.000 ετών.
Μερικές από τις αρχαιότερες μαρτυρίες για την ελιά και το λάδι έχουν ανακαλυφθεί στην Αρχαία Πύλο. Είναι οι πινακίδες της γραμμικής Β' Γραφής, στις οποίες υπάρχει το ιδεόγραμμα της ελιάς και του ελαιόλαδου, γεγονός που αποδεικνύει ότι η Μεσσηνία είναι μια από τις πατρίδες της ελιάς.
Η χρησιμοποίηση του δέντρου της ελιάς και των προϊόντων της στην αρχαία τελετουργία καθόρισε από πολύ νωρίς τον συμβολισμό του σαν δέντρο του καλού δίνοντας του μια ξεχωριστή θέση
Στην αρχαία Αθήνα το βραβείο του νικητή στο αγώνισμα του δρόμου ήταν 700 αμφορείς που περιείχαν 2,5 τόνους ελαιόλαδο.
Στην αρματοδρομία το βραβείο ήταν 5 τόνοι ελαιόλαδο εξαιρετικής ποιότητας.
Το λάδι της ελιάς, όπως το στάρι και το κρασί, αποτελεί στη σύγχρονη λατρεία θρησκευτικό αγαθό και χρησιμοποιείται σε πολλές τελετές της ορθόδοξης χριστιανικής θρησκείας.

Άμα 'χω 'γω στο σπίτι μου
κρασί, ψωμί και λάδι
ρήγας με τη γυναίκα μου
κοιμάμαι κάθε βράδυ.
(Κρητική μαντινάδα)

Καταμεσήμερο Ιουλίου...
που κι αν ακόμα δεν υπήρχαν ελαιώνες...
θα τους είχα επινοήσει.
( Οδυσσέας Ελύτης )
"Το φως του Αλλάχ μοιάζει με το φως μιας λάμπας που μέσα από το γυαλί αστράφτει σαν ένα λαμπερό αστέρι και φωτίζεται από την ελιά - το ευλογημένο δέντρο - που δεν ανήκει ούτε στην Ανατολή ούτε στη Δύση και το λάδι της φωτίζει χωρίς να το αγγίζει η φωτιά: φως πάνω στο φως".
( από το Κοράνι )
Λέει η ελιά στον αφέντη της:
"Φρόντισε με να σε θρέψω.
Πότισε με να σε πλουτίσω"
( παροιμία από τη Μεσόγειο )
- Αγαπάς τα δέντρα Γιωργάκη; με ρώτησε. Ποιό αγαπάς περισσότερο;
- "Την ελιά αγαπώ περισσότερο, αποκρίθηκα.
- Κι εγώ την ελιά! Όταν πεθάνω, να φυτέψεις μια ελιά καταμεσής στο μνήμα μου, να με ρουφήξει με τις ρίζες της. Κι από τον καρπό που θα κάνει κάθε χρόνο, να μου ανάβεις ένα καντηλάκι.
- Έχε ζωή εσύ, κι εγώ ξέρω τι μνημούρι θα σου χτίσω όταν έρθει η ώρα.
- Μπα; είπε ξαφνιασμένη. Την ελιά να μην ξεχάσεις! Σαν ξέρω πως από τα κόκαλα μου θ' ανάψει ένα φωτάκι, δε φοβούμαι το θάνατο.
( Παντελής Πρεβελάκης )

Με λίγες σταγόνες λάδι από το καντήλι του Άι-Νικόλα γαλήνευαν οι ναυτικοί τη θάλασσα ...

Μερικές σταγόνες λάδι σε λίγο νερό φτάνουν για να απαλλάξουν από το "κακό μάτι".

Στην Ελλάδα, ο χαρακτηρισμός της δωροδοκίας ως «λάδωμα», οφείλεται στο γεγονός ότι το λάδι στην παραδοσιακή οικονομία κυριάρχησε επί αιώνες ως σταθερή συναλλακτική μονάδα με την οποία ο αγροτικός πληθυσμός πραγματοποιούσε τις συναλλαγές του.

Άριστο αφροδισιακό θεωρείται το ελαιόλαδο κυρίως όταν προέρχεται από άγριες ποικιλίες ελιάς.



ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ
Από την προηγούμενη χρονιά έσκαβαν γύρω από το κάθε δέντρο ένα λάκκο και έβαζαν κοπριά. Έτσι το χειμώνα μαζευόταν το νερό της βροχής μέσα στο λάκκο και ποτιζόταν το δέντρο και με την κοπριά σα λίπασμα οι ρίζες του δέντρου έβρισκαν όλα τα απαραίτητα συστατικά για να κάνουν πλούσιο καρπό. Σήμερα χρησιμοποιούν λιπάσματα που κι αυτά βοηθούν το δέντρο της ελιάς να δώσει πλούσιο καρπό, όμως δε μπορούμε να πούμε ότι είναι τόσο αγνά τα λιπάσματα όπως η κοπριά εκείνης της εποχής.
Στα τέλη του Απριλίου μπόλιαζαν τα μικρά δέντρα που τα έλεγαν "καθερίδια" γιατί δεν έκαναν καλούς καρπούς. Χάραζαν τα "καθερίδια" στον κορμό τους με το μαχαίρι ένα σταυρό. Στο σημείο αυτό έβαζαν ένα κομμάτι φλούδα από ένα μεγαλύτερο δέντρο και το έδεναν για να κάνει τον άλλο χρόνο ωραίους καρπούς.
Συνήθως επειδή τα μέρη όπου υπήρχαν τα κτήματα ήταν σε πλαγιές, έχτιζαν γύρω από τα δέντρα πεζούλες, γιατί με τις βροχές τα χώματα έφευγαν και οι ρίζες έμεναν γυμνές.
Μόλις τέλειωναν το ελαιομάζωμα - το πολύ μέχρι το Φεβρουάριο - κλάδευαν τα δέντρα, δηλαδή έκοβαν τα περιττά κλαδιά για να μεγαλώσουν καλύτερα τα άλλα.
ΤΟ ΜΑΖΕΜΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ
Το τίναγμα αρχίζει το Νοέμβριο.
Παρόλο που οι νέοι αποφεύγουν να βοηθήσουν τους μεγαλύτερους στο μάζεμα της ελιάς, σήμερα η διαδικασία είναι πιο εύκολη από παλιά.
Παλιά ξεκινούσαν το πρωί πριν ακόμα βγει ο ήλιος με το γαϊδουράκι φορτωμένο με τα σύνεργα και το φαγητό για όλη την οικογένεια και πήγαιναν όλοι μαζί να τινάξουν τις ελιές. Από το Σεπτέμβριο έπρεπε να καθαρίσουν το χώρο γύρω από τα λιόδεντρα ώστε να μην έχει μεγάλα χόρτα γιατί έτσι θα έχαναν τις ελιές που θα έπεφταν από τα λιόδεντρα. Πριν αρχίσουν να μαζεύουν τις ελιές πήγαιναν και μάζευαν τις ελιές που είχαν πέσει κάτω από δέντρο από τον αέρα, το λεγόμενο χαμολόι. Αυτό το έβγαζαν ξεχωριστά λάδι γιατί ήταν κατώτερης ποιότητας από τις ελιές που θα έπαιρναν από πάνω από το δέντρο. Σήμερα βέβαια απλώνουν τα λιόπανα, που είναι πλεκτά πλαστικά πανιά, κι έτσι οι ελιές που πέφτουν από τα δέντρα δεν μπερδεύονται με τα χόρτα. Λιόπανα είχαν και παλιότερα που τα έφτιαχναν από τρίχα κατσίκας και αργότερα από λινάτσα.
Οι άνδρες αναλάμβαναν και τότε όπως και τώρα να τινάξουν τον καρπό από τα δέντρα και οι γυναίκες με τα παιδιά τις μάζευαν από το χώμα παλιότερα και από τα λιόπανα σήμερα και τις πηγαίνουν για λίχνισμα.
Οι ελαιοπαραγωγοί ακόμα από το καλοκαίρι έφτιαχναν τα σύνεργά τους: σκάλα και βέργα. Πήγαιναν στο βουνό και έψαχναν για ψηλούς ίσιους πεύκους για να τους κάνουν σκάλες για τις ελιές. Οι σκάλες ήταν απλές και γινόταν από λεπτά ίσια πεύκα που αφού τα έκοβαν τα καθάριζαν από τις φλούδες τους και έκοβαν και τα κλαδιά τους 10-15 εκατοστά από το σημείο που φύτρωναν στον κορμό έτσι ώστε να τα χρησιμοποιούν για σκαλοπάτια. Οι σκάλες ήταν μονές κι όχι διπλές όπως οι πιο γνωστές σημερινές σκάλες για να μπορούν πιο εύκολα να τοποθετούνται ανάμεσα στα κλαδιά του δέντρου. Βέβαια οι σημερινές είναι σιδερένιες ή αλουμινένιες. Όμως η μορφή τους και η χρήση τους παραμένει η ίδια.
Οι άντρες λοιπόν ανέβαιναν στα δέντρα και με μια βέργα τίναζαν τις ελιές από τα κλαδιά. Πολλές φορές χρησιμοποιούσαν τα χτένια. Οι γυναίκες και τα παιδιά όπως είπαμε ήταν από κάτω από το δέντρο και μάζευαν τις ελιές.
Στη συνέχεια τις πήγαιναν στη λιχνίστρα και τις λίχνιζαν. Αυτό γινόταν για να ξεχωρίσουν τον καρπό από τα φύλλα. Παλιότερα ξεχώριζαν τις ελιές από τα φύλλα με τα χέρια. Αυτό όμως σήμαινε μεγάλη καθυστέρηση. Έφτιαξαν λοιπόν ένα εργαλείο που το ονόμασαν λιχνίστρα. Οι λιχνίστρες ήταν κάτι σαν τσουλήθρες που αποτελούνταν από στενόμακρα ξύλα το ένα δίπλα στο άλλο που άφηναν μεταξύ τους κάποιο κενό. Όταν έριχναν τις ελιές που ήταν ανακατεμένες με τα φύλλα στη λιχνίστρα αυτές κατρακυλούσαν προς τα κάτω και τα φύλλα έπεφταν από τα κενά που υπήρχαν κάτω από τη λιχνίστρα. Έτσι στη βάση της λιχνίστρας συγκεντρώνονταν καθαρές ελιές και κάτω απ' αυτήν τα φύλλα. Πολύ παλιά όταν δεν είχαν ακόμα λιχνίστρες, για να ξεχωρίσουν τις ελιές από τα φύλλα, έπαιρναν με ένα πιάτο τις ελιές που ήταν ανακατεμένες με τα φύλλα και τις πετούσαν λίγο πιο πέρα όπου είχαν στρώσει παλιές κουβέρτες. Οι ελιές, που ήταν και πιο βαριές, έφταναν στις κουβέρτες ενώ τα φύλλα που ήταν πιο ελαφριά έπεφταν πιο πριν πάνω στο χώμα.
Όταν τέλειωναν όλα τα δέντρα πήγαιναν τις ελιές στο ελαιοτριβείο. Εκεί με κάποια επεξεργασία έφτιαχναν το λάδι και το πήγαιναν στο σπίτι τους όπου το αποθήκευαν σε μεγάλα κιούπια (πιθάρια).
Βέβαια δεν έφτιαχναν όλες τις ελιές λάδι. Κάποιες απ' αυτές τις διάλεγαν και τις έκαναν ελιές για να τις φάνε.
Αυτές ήταν τριών ειδών : Οι σπαστές ή φλαστάδες, οι χαρακιαστές και οι αλατοελιές.
Οι σπαστές ή φλαστάδες
Πριν οι ελιές μαυρίσουν κατά το μήνα Σεπτέμβριο περίπου διάλεγαν μερικές για να τις κάνουν σπαστές τις λεγόμενες φλαστάδες. Αυτό το έκαναν για να έχουν φρέσκες φαγώσιμες ελιές το Φθινόπωρο επειδή οι μαύρες ελιές της νέας σοδειάς θα αργούσαν ακόμα. Αυτές τις έσπαζαν με μια πέτρα και τις έβαζαν μέσα σε νερό που το άλλαζαν τακτικά μέχρι να ξεπικρίσουν. Μετά έκαναν άλμη έβαζαν και μάραθο και τις έβαζαν σε μικρά πήλινα δοχεία.
Χαρακιαστές
Αυτές που ήταν μεγάλες και είχαν ένα καφεπράσινο χρώμα και η επιφάνειά τους ήταν λεία τις έκαναν χαρακιαστές. Τις έλεγαν έτσι διότι τις χάραζαν σε διάφορα σημεία και μετά τις έβαζαν για μερικές μέρες μέσα στο νερό το οποίο άλλαζαν συχνά μέχρι να φύγει η πίκρα της ελιάς. Μετά τις άφηναν στο αλάτι και το νερό (δηλαδή σε άλμη) όπου έβαζαν λεμόνι και ξινό ή και ξύδι και ήταν έτοιμες να τις φάνε. Και αυτές τις έβαζαν σε πήλινα δοχεία.
Αλατοελιές
Αλλες τις έκαναν αλατοελιές. Οι αλατοελιές έχουν μαύρο χρώμα και η επιφάνειά τους είναι ρυτιδιασμένη. Αυτές τις έβαζαν μέσα σε σκέτο αλάτι. Η αναλογία ήταν 2 κιλά αλάτι χοντρό σε 10 κιλά ελιές. Έβαζαν κατά στρώσεις, μια στρώση ελιές μια στρώση αλάτι. Τις έβαζαν σε ξύλινες κάσες για να φεύγουν τα υγρά που δημιουργούνταν από το αλάτι και τις ελιές. Εκεί ψήνονταν με το αλάτι και έφευγε η πολύ η πίκρα και γινόταν οι μαύρες ελιές.


ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΙΑ ΣΤΟ ΛΑΔΙ
Η κύρια πηγή ενέργειας για να κινηθούν τα εργοστάσια εκείνης της εποχής ήταν το νερό. Οι νερόμυλοι χρησιμοποιούνταν σαν λαδόμυλοι, σαν αλευρόμυλοι αλλά και σαν εργοστάσια επεξεργασίας του ξύλου.
Ο ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ

Προτού έρθει το ηλεκτρικό ρεύμα ως κινητήρια δύναμη για τους μύλους ήταν το νερό. Συνήθως οι νερόμυλοι χτιζότανε μέσα σε ρεματιές και σε τέτοιο σημείο που το νερό να πέφτει από ψηλά και με ορμή για να γυρίζει τη ροδάνα που βρισκότανε στο εξωτερικό μέρος του μύλου, η οποία ήτανε συνδεδεμένη με ένα άξονα που με τη σειρά του γυρνώντας έδινε κίνηση στο εσωτερικό μέρος του μύλου. Για να εξασφαλίζουν την ορμή του νερού δεν έκαναν φράγματα όπως κάνουν σήμερα στα διάφορα υδροηλεκτρικά εργοστάσια. Απλά εκμεταλλεύονταν τους νόμους της φυσικής κι ας μην ήξεραν φυσική. Γνώριζαν τη φύση και τις δυνάμεις της και κατάφερναν να τις προσαρμόσουν στις ανάγκες τους. Έτσι παρατήρησαν πως όταν βάλουμε το χέρι μας μπροστά στο άνοιγμα ενός νεροσωλήνα όταν ποτίζουμε τον κήπο το άνοιγμα μικραίνει και το νερό τινάζεται με μεγαλύτερη ορμή σε μεγαλύτερη απόσταση. Για αυτό και δεν έκαναν φράγματα αφού δεν υπήρχε ούτε ο χώρος για μια μεγάλη Τεχνητή λίμνη αλλά ούτε και μεγάλη ποσότητα νερών. Στένευαν λοιπόν στην περιοχή του Νερόμυλου την κοίτη του νερού και αυτό έτρεχε με μεγαλύτερη ορμή και δύναμη ώστε να γυρίσει τη μεγάλη ροδάνα του εργοστασίου.
Η ροδάνα ήταν μια μεγάλη στρόγγυλη ξύλινη ρόδα που είχε στην περιφέρειά της μικρά ορθογώνια ξύλα πάνω στα οποία έπεφτε το νερό και τη γύριζε. Η ροδάνα μπορούσε να περιστρέφεται γύρω από έναν άξονα και ήταν συνδεδεμένη με διάφορα γρανάζια και τροχαλίες, παλιότερα ξύλινα και αργότερα σιδερένια που δίνανε κίνηση στις πέτρες. Τα γρανάζια τα κατασκεύαζαν μόνοι τους και ήταν ξύλινες ρόδες που είχαν καρφωμένα κάθετα στην περιφέρειά τους μικρά ξύλα περίπου 10 εκατοστών. Οι ρόδες αυτές έμπαιναν κάθετα η μια στην άλλη και έτσι μετέδιδαν την κίνηση την οποία μπορούσαν να της αλλάζουν την φορά και από κάθετη που ήταν από την πτώση του νερού να την κάνουν οριζόντια για την κίνηση της μυλόπετρας.
 Τέτοιους μύλους είχαμε δύο ειδών: τους αλευρόμυλους και τους λαδόμυλους. Όλοι οι μύλοι βρίσκονταν κατά μήκος του ρυακιού που κυλούσε τα νερά από τις πηγές στη θάλασσα. 
ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟ

Το ελαιοτριβείο ήταν όπως είπαμε και πιο πάνω ένας λαδόμυλος. Τις ελιές που είχαν μαζέψει στον ελαιώνα τις μετέφεραν με τα ζώα τους στο ελαιοτριβείο και τις έριχναν στις μυλόπετρες. Οι μυλόπετρες ήταν κάτι σαν ένα μεγάλο μίξερ όπου μέσα σε ένα κωνικό δοχείο γύριζαν με τη βοήθεια του νερού δυο μεγάλες πέτρες. Όταν έριχναν μέσα σε αυτό το δοχείο τις ελιές οι πέτρες όπως γύριζαν τις έλιωναν. Τις λιωμένες ελιές τις έλεγαν λιοκόκι. Το λιοκόκι το έβαζαν παλιότερα στους μυλοτροβάδες που ήταν στρόγγυλες πάνινες σακούλες που στη συνέχεια τις τοποθετούσαν τη μια πάνω στην άλλη στην πρέσα για να βγάλουν το λάδι. Αργότερα οι μυλοτροβάδες έγιναν κάτι στρόγγυλες ψάθες που χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα. Η πρέσα που σήμερα είναι ηλεκτροκίνητη παλιά ήταν χειροκίνητη.
Περνούσαν λοιπόν ένα μεγάλο ξύλο στον κρίκο που είχε στην κορυφή της και το γύριζαν ώστε να βιδωθεί και να πιέσει τις ψάθες με τις πολτοποιημένες ελιές, ώστε να βγάλει το λάδι τους. Το πρώτο λάδι που έβγαζαν το έλεγαν παρθένο ελαιόλαδο και ήταν το καλύτερο.
Από πάνω το πατούσαν οι εργάτες με ένα μεγάλο πλατύ σίδερο κι έτρεχε στο πουλίμι (δεξαμενή συγκέντρωσης του λαδιού. Το λάδι σαν ελαφρύτερο από το νερό συγκεντρωνόταν στο πάνω μέρος στο πουλίμι. Από εκεί με μια κρατούνα (θα μιλήσουμε παρακάτω για την κατασκευή της) που ήταν σαν μεγάλη σέσουλα έπαιρναν σιγά σιγά το λάδι και το έριχναν στα τουλόυμια. και το πήγαιναν στο σπίτι τους οι παραγωγοί. Κρατούνες υπήρχαν πολλών ειδών όπως θα μιλήσουμε και παρακάτω. Εδώ όμως δεν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν κρατούνα από κολοκύθι που ήταν σαν κατσαρόλα με χερούλι γιατί όπως θα την έβαζαν στο πουλίμι να πάρουν το λάδι από το πάνω μέρος, αυτή θα έφερνε αναταραχή και θα ανακάτευε το λάδι με το νερό και θα έπρεπε να περιμένουν πάλι αρκετή ώρα για να κατακαθίσει. Δεν υπήρχαν τότε τρόποι διαχωρισμού του λαδιού όπως στα σημερινά εργοστάσια.
Όταν πήγαιναν το λάδι στο σπίτι τους το έβαζαν στα κιούπια (πήλινα δοχεία). Τα κιούπια τα είχαν στην αποθήκη. Σε μερικά σπίτια τα κιούπια βρισκόταν μέσα στο πάτωμα του υπόγειου και δεν ξεχώριζε τίποτα παρά μόνο το στόμιό τους το οποίο το έκλειναν με μια πέτρα ή ένα σανίδι. Αυτό το έκαναν για το φόβο των  κατακτητών που πήγαιναν στα σπίτια και έκλεβαν την παραγωγή τους.
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ

Τα κατακάθια του λαδιού που έμεναν στα κιούπια - μούργα - τα έκαναν σαπούνι. Τη μούργα την έβραζαν σ' ένα καζάνι με καυστική σόδα. Το μείγμα το 'βαζαν σε σκάφες για να στεγνώσει και μετά το 'κοβαν κομμάτια. Το σαπούνι ήταν έτοιμο.
Ακόμα και τα κουκούτσια από την ελιά τα επεξεργάζονταν σε ειδικά εργοστάσια και το υπόλειμμα το χρησιμοποιούν σαν καύσιμο υλικό που έχει μεγάλη θερμαντική απόδοση επειδή εκτός από το ξύλο είναι εμποτισμένο και με λάδι.

Συνταγές με ελαιόλαδο κι ελιές

 

Πατέ ελιάς

Τοποθετείτε σε ένα μπολ 250 γρ. μαύρες ελιές χωρίς το κουκούτσι, 80 γρ. αντσούγιες πλυμένες και ψιλοκομμένες 50 γρ. κάπαρη και τα πολτοποιείτε.
Προσθέτετε το χυμό ενός λεμονιού, μια κουταλιά σούπας μπράντι, 200 γρ. ελαιόλαδο, αλάτι, πιπέρι και ανακατεύετε καλά.
Διατηρείτε το πατέ σε κλειστό βάζο στο ψυγείο και το καταναλώνετε πάνω σε ψωμί κατά προτίμηση ελαφρά φρυγανισμένο.

Ψάρι ψητό με σάλτσα ντομάτας και ελαιόλαδου

Πλένετε, αλατίζετε και ψήνετε 4-5 φέτες ψαριού - κατά προτίμηση συναγρίδα ή σφυρίδα - στην ψηστιέρα ή στο γκριλ.
Σ' ένα μπολ αναμιγνύετε δυο μέτριες ώριμες ψιλοκομμένες ντομάτες, ένα φλιτζάνι εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, μία κουταλιά της σούπας ψιλοκομμένο μαϊντανό, τον χυμό μισού λεμονιού, αλάτι και πιπέρι.
Σερβίρετε το ψάρι ζεστό, αφού το περιχύσετε με την σάλτσα ντομάτας και ελαιόλαδου.

Βραχάκια

Σ' ένα μπολ χτυπάτε 1 1/2 ποτήρι νερού ελαιόλαδο, 2 ποτήρια νερού ζάχαρη, 1 1/2 ποτήρι νερού χυμό πορτοκαλιού, 1 κουταλάκι γλυκού σόδα και προσθέτετε 1 ποτήρι νερού σταφίδες μαύρες, 1/2 ποτήρι καρύδια, το ξύσμα ενός πορτοκαλιού και τέλος το αλεύρι (όσο πάρει για να είναι μαλακή η ζύμη).
Ρίχνετε κουταλιές από τη ζύμη στο ταψί και τις ψήνετε στο φούρνο για 15'-20'.

Κοτόπουλο με ελιές

Κόψτε ένα κοτόπουλο σε μικρές μερίδες και βάλτε το σε ένα ταψί, όπου έχετε ήδη χύσει ένα φλιτζάνι ελαιόλαδο. Κόψτε 2 πράσινες πιπεριές, 2 κόκκινες πιπεριές, 2 κρεμμύδια και 2 σκελίδες σκόρδο σε μικρά κομμάτια.
Αφαιρέστε τα κουκούτσια από τις ελιές και ρίξτε τις πάνω στο κοτόπουλο μαζί με τα υπόλοιπα υλικά.
Προσθέστε 2 ώριμες ντομάτες ψιλοκομμένες, ένα μεγάλο φλιτζάνι κόκκινο κρασί και ψήστε στο φούρνο για 1,5 ώρα περίπου μέχρι να πιει τα υγρά.

Τηγανητές πατάτες της γιαγιάς

Καθαρίζετε και κόβετε δυο μεγάλες πατάτες σε χοντρά κομμάτια, τις αλατίζετε, τις περιχύνετε με τον χυμό μισού λεμονιού και τις ανακατεύετε καλά. Τις σκεπάζετε και τις αφήνετε για τρία τέταρτα περίπου.
Σε ένα βαθύ τηγάνι ζεσταίνετε 2 φλιτζάνια παρθένο ελαιόλαδο. Ρίχνετε τις πατάτες στο καυτό ελαιόλαδο και τις αφήνετε να τηγανιστούν με ανοικτό καπάκι μέχρι να ροδίσουν.
Τις βγάζετε με την τρυπητή κουτάλα και τις τοποθετείτε σε απορροφητικό χαρτί για να στραγγίσουν τελείως. Τρώγονται ζεστές.

Ελιές Τηγανητές

Παίρνετε μαύρες ελιές. Τους βγάζετε το κουκούτσι και τις ανακατεύετε σε κουρκούτι πηχτό που έχετε ετοιμάσει από νωρίτερα (ένα αυγό, αλάτι, πιπέρι, λίγη καυτερή πιπεριά τριμμένη, αλεύρι).
Με ένα κουτάλι παίρνετε από το μείγμα και τηγανίζετε σε καυτό λάδι.

Αυγά με ντομάτα

Βάζετε σε ένα τηγάνι μια-δυο μεγάλες ώριμες ντομάτες ξεφλουδισμένς και ψιλοκομμένες, τις αλατίζετε και τις σιγιβράζετε για 6-7 λεπτά, μέχρι να απορροφηθούν τα υγρά.
Προσθέτετε έξι κουταλιές εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και ανακατεύετε για 2-3 λεπτά.
Ρίχνετε 4 αυγά, τα πασπαλίζετε με λίγο πιπέρι και τα σιγοψήνετε για λίγα λεπτά περιχύντοντας τα κάθε τόσο με τη σάλτσα.
Αν θέλετε μπορείτε να προσθέσετε και λίγη φέτα τριμμένη.
Τα σερβίρετε μαζί με τη σάλτσα και το λάδι τους.

Γιαουρτόπιτα με ελαιόλαδο

Σ' ένα μπολ χτυπάτε ένα φλιτζάνι ελαιόλαδο και δύο φλιτζάνια ζάχαρη. Προσθέστε διαδοχικά 6 κρόκους αυγών, το ξύσμα ενός λεμονιού, ένα κεσεδάκι γιαούρτι, 3 φλιτζάνια τσαγιού αλεύρι (στο οποίο έχετε προσθέσει 3 κουταλάκια μπέικιν πάουντερ) και τα ασπράδια των αυγών που τα έχετε κτυπήσει από πριν μαρέγκα.
Ρίχνετε τον χυλό σε λαδωμένο ταψί Νο34 και ψήνετε σε μέτριο φούρνο.
 

Λιόψωμο με δενδρολίβανο

Σ' ένα μπολ ανακατεύετε ένα κιλό αλεύρι με 2 κουταλιές ξερή μαγιά και μια κουταλιά ρίγανη.
Προσθέτετε μια κουταλιά ζάχαρη, 2 κουταλάκια αλάτι, 80 γρ ελαιόλαδο, 2 φλιτζάνια νερό χλιαρό και ζυμώνετε μέχρι η ζύμη να γίνει ελαστική. Την αφήνετε σκεπασμένη σε ζεστό μέρος μέχρι να φουσκώσει.
Όταν φουσκώσει, την απλώνετε σε λαδωμένο ταψί πιέζοντας ελαφρά για να γίνει επίπεδη, τη λαδώνετε και σχηματίζετε με τα δάκτυλα γουβίτσες όπου τοποθετούμε 150 γρ ελιές Καλαμών χωρίς το κουκούτσι τους και φυλλαράκια από δεντρολίβανο.
Ψήνετε σε μέτριο φούρνο για μια περίπου ώρα. Σερβίρετε ζεστό.

Κουνουπίδι καπαμά

Καθαρίζετε και κόβετε κομμάτια ένα μεγάλο κουνουπίδι, το περιχύνετε με τον χυμό 1 -2 λεμονιών και του βάζετε αλάτι και πιπέρι.
Τσιγαρίζετε τα κομμάτια σε τηγάνι όπου έχετε ζεστάνει ελαιόλαδο και τα βάζετε ένα ένα σε μια κατσαρόλα. Όταν τελειώσουν σιγο-τσιγαρίζετε στο ίδιο λάδι ένα μέτριο κρεμμύδι ψιλοκομμένο και προσθέτετε μια κουταλιά της σούπας τοματοπελτέ διαλυμένο σε λίγο νερό.
Όταν πάρει μερικές βράσεις αδειάζετε το περιεχόμενο του τηγανιού στην κατσαρόλα, προσθέτετε ένα ακόμα ποτήρι νερό και το αφήνετε να σιγοβράσει μέχρι να μείνει με το λάδι του.

Χοιρινό με σπανάκι

Τσιγαρίζετε 4 μερίδες χοιρινό κρέας σε παρθένο ελαιόλαδο.
Σ' ένα μπολ διαλύετε μια κουταλιά της σούπας τοματοπελτέ σε δύο ποτήρια νερό και προσθέτετε την ψιλοκομμενη φλούδα ενός πορτοκαλιού, αλάτι και πιπέρι. Με το μείγμα αυτό περιχύνουμε το κρέας.
Πλένετε ένα κιλό σπανάκι κι ένα ματσάκι σέλινο. Όταν μισοβράσει το κρέας προσθέτετε τα λαχανικά.
Το φαγητό είναι έτοιμο όταν έχει μείνει με το λάδι του.

Ταμπουλέ

Σ' ένα μπολ βάζετε 100 γρ πλιγούρι να φουσκώσει σε λίγο κρύο νερό.
Πλένετε 2 ματσάκια μαϊντανό, ένα ματσάκι δυόσμο και κρεμμυδάκια φρέσκα, τα στραγγίζετε και τα κόβετε.
Σουρώνετε το πλιγούρι με τα χέρια, το βάζετε σε μια σαλατιέρα και βάζετε αλάτι, πιπέρι, τον χυμό μισού λεμονιού, αγνό παρθένο ελαιόλαδο ανακατεύοντας σιγά σιγά.
Προσθέτετε τα κομμένα λαχανικά, τον υπόλοιπο χυμό του λεμονιού και μια μεγάλη ντομάτα κομμένη κομμάτια.
Συνοδεύετε με ψωμί και φύλλα μαρουλιού φρεσκοπλυμένα.


Και...μόλις έρθει το λαδάκι στο σπίτι φρέσκο φρέσκο από το ελαιοτριβείο, θα φτιάξω κάτι τηγανίτες σπέσιαλ!!! Όπως μας τις έφτιαχνε η γιαγιά και η μαμά μου.!! Οι καλές συνήθειες και οι παραδόσεις δεν κόβονται :-)))

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλώ να είμαστε ευπρεπείς....ΑΣΤΕΙΕΥΟΜΑΙ!!!! εκφραστείτε ελεύθερα :-)